Resile

برگزارکننده

uni.xyz

معمار مسئول

مجتبی هوشنگیان شیرازی

همکاران طراحی

مهسا پاکشیر، هیلداخزائی، سینا کرمی راد

دسته بندی

مسابقه

بازسازی زندگی بیوه های یک جنگ همیشگی

افغانستان در دهه‌های اخیر، به‌ویژه تحت سایه سنگین جنگ‌های پیوسته و سلطه تفکرات محدودکننده، به محیطی به‌شدت خصمانه برای زنان بدل شده است؛ فضایی که در آن تبعیض جنسیتی و ظلم ساختارمند، زندگی نیمی از جمعیت را به حاشیه رانده است. در این میان، بیوه‌های جنگ که شمار آن‌ها در کل کشور به حدود یک و نیم میلیون نفر می‌رسد، آسیب‌پذیرترین قربانیان این تراژدی ملی هستند که پس از سال‌ها کشمکش، تنها و بی‌سرپناه رها شده‌اند. فقدان آموزش رسمی، نبود فرصت‌های شغلی و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، این زنان را در چرخه‌ای بی‌پایان از فقر و وابستگی گرفتار کرده است؛ به‌طوری که بخش بزرگی از آنان در حالی که نان‌آوران خانواده‌های پرجمعیت خود هستند، به دلیل فشارهای اجتماعی یا فقدان مهارت، ناچار به تن دادن به شرایط تحمیلی یا حتی روی آوردن به مشاغل آسیب‌زا می‌شوند.

در چنین شرایطی، سکونتگاهی غیررسمی به نام «زن‌آباد» در تپه‌های جنوب شرقی کابل شکل گرفته است که پناهگاهی برای حدود پانصد بیوه جنگ بوده و به نمادی از همبستگی و تاب‌آوری زنانه بدل شده است. ساکنان این شهرک که از دهه‌های گذشته تاکنون با تکیه بر سیستم متقابل حمایت، در کنار هم ایستاده‌اند، با پرداختن به حرفه‌هایی همچون قالی‌بافی، خیاطی و تدریس، برای بقای خود و فرزندانشان می‌جنگند. با وجود اینکه دولت به شکلی محدود زیرساخت‌هایی مانند آب و برق را برای این منطقه تأمین کرده، اما حق مالکیت قانونی آن‌ها همچنان به رسمیت شناخته نشده است و این زنان همواره با تهدید تخریب خانه‌های خودساخته و آزار و اذیت‌های محلی روبه‌رو هستند.

در نهایت، ناتوانی جامعه مردسالار در پذیرش حقوق انسانی این زنان و ناکافی بودن حمایت‌های دولتی و نهادهای بین‌المللی، باعث شده است که بخش بزرگی از زنان افغان، از جمله ساکنان زن‌آباد، تنها راه خروج از این رنج و رسیدن به زندگی عزتمندانه را در مهاجرت و پناهندگی جستجو کنند. این واقعیت تلخ نشان می‌دهد که «زن‌آباد» با وجود تمامی تلاش‌هایش برای بقا و ایجاد یک شبکه همبستگی، همچنان در بستری از بی‌عدالتی و تبعیض، برای حق زیستنِ انسانی، در حال مبارزه‌ای نابرابر است.