کوچه و بازار سردزک
ایران فارس شیراز
۱۴۰۳
کارفرما
برادران احمدی
معمار مسئول
مجتبی هوشنگیان شیرازی
همکاران طراحی
آناهید چاوش
دسته بندی
تجاری
مساحت (متر مربع)
2770
وضعیت
کانسپت
پروژهی «کوچه و بازار سردزک» در یکی از بافتهای تاریخی شهر شیراز واقع شده است؛ خیابانی که در دوران حکومت رضاشاه پهلوی احداث شده و بهنوعی بافت تاریخی اطراف را قطع کرده است. در دورهی پهلوی دوم نیز خیابانهایی عمود بر این محور شکل گرفتند که در نهایت به حرم شاهچراغ منتهی میشوند. این خیابان در تصاویر هوایی سال ۱۳۳۵ ـ که از قدیمیترین مستندات تصویری موجود بهشمار میرود ـ بهوضوح قابل مشاهده است. در ابتدا، این مسیر کاربری محلی داشته، اما بهتدریج به مسیر ارتباطی محلات اطراف با حرم بدل شده و سپس به گذرگاهی تجاری برای فروش پوشاک و کفش تبدیل گردید. با این حال، پس از قطع ارتباط این خیابان با میدان مجاور حرم و سهراه احمدی، این معبر عملاً به یک بنبست شهری تبدیل شد.
از سوی دیگر، زمین پروژه به مساحت ۱۵۰۰ مترمربع شامل ۱۷ خانهی فاقد ارزش تاریخی بود که مجوز تخریب آنها از سوی میراث فرهنگی صادر شده بود. با اینکه شهرداری در کوچهای مجاور طرحی مشابه با پارکینگ طبقاتی و پاساژی بزرگ ارائه داده بود، تیم طراحی با احداث یک پاساژ حجیم و بیارتباط با بافت مخالف بود. از همینرو، تلاش شد با ایجاد دانهبندیهای کوچکتر، ساختاری متناسب با مقیاس انسانی و بافت ارگانیک شکل گیرد.
بر این اساس، سه لایهی اصلی شامل خطوط جهتدار، الگوهای پر و خالی، و مسیرهای پیاده استخراج و تلفیق شدند. سپس مغازهها در امتداد مسیرهای تاریخی طراحی شدند و بخشی از فضا به کاربریهای عمومی مانند کافه و فضاهای نشیمن اختصاص یافت. بنابراین، پروژه با احیای الگوی تاریخی و بدون تحمیل ساختاری بیگانه،
پاسخی متعادل به زمینه ارائه کرد.
