پنت هاوس 90

پنت‌هاوس کوچه 90، یک واحد مسکونی با مجموع مساحت 470 متر مربع، شامل 300 متر فضای مسقف و 170 متر فضای باز، در طبقه فوقانی ساختمانی واقع در محدوده فلکه قصرالدشت، در مجاورت باغات قصرالدشت و چمران قراردارد. با این پنت هاوس در باز طراحی  و بازسازی به مثابه یک ویلای شهری که در ارتفاع قرار گرفته است برخورد شد. نقطه آغاز مواجهه با مسئله اصلی طراحی پروژه، تبدیل یک نقشه چهارخوابه به سه‌خوابه همسو با الگوی زندگی کاربران فضا بودکه سه خواب شامل یک اتاق خواب اصلی، یک اتاق کار و یک اتاق مهمان برای پسر خانواده و همسرش در نظرگرفته شد.

چالش طراحی این پروژه، با توجه به تعدد فضاهای باز و نیمه‌باز، ایجاد تداوم بصری و عملکردی بین فضاهای باز و بسته بود.  از‌آنجا‌که فضاهای باز در بعضی فصول از دایره عملکردی فعال خارج میشوند، تراس مجاور نشیمن خانه -که از نظر متراژ و هندسه قابلیت چیدمان و بهره‌وری بیشتری نسبت به سایر تراسهای موجود داشت- با افزودن سازه چادری ثابت به یک نشیمن مسقف و نیمه‌باز کاملا فعال تبدیل شد. یک قلب نورانی در کنار فضای نشیمن و پذیرایی، با امکان استفاده چها‎رفصل . با جابجایی نشیمن ، این فضا از یک فضای تماشای تلویزیون به قلب تپنده پروژه تبدیل گردید.

اتاق خواب اصلی طی همجواری با مستر، کلوزت و تراس، به عنوان هسته مرکزی محدوده خصوصی خانه عمل میکرد. تراس اتاق‌خواب با اضافه‌شدن مبلمان خاص خود، در ارتباط مستقیم با فضای اتاق‌خواب دارای هویت عملکردی شاخص‌تر و خصوصی‌تری شد. یک نشیمن کاملا خصوصی، در مجاورت فضای خواب با سازه چادری متحرک.

دیگر تجربه ما در حل الگوی عملکردی این واحد مسکونی، تعیین مسیرهای حرکتی براساس الگوی زیستی روزمره خانواده بود. این الگوها در خانه‌های امروزی در سه محدوده‌ی خصوصی، نیمه‌خصوصی و عمومی تعریف میشوند. اصلی‌ترین مسیر در محدوده نیمه‌خصوصی خانه از دستگاه ورودی آغاز، به نشیمن رسیده و به آشپزخانه تمیز، سپس آشپزخانه کثیف و در‌نهایت به تراس مسقف آشپزخانه -که با امکاناتی مانند کابینتها و اجاق کباب‌پز کاملا در خدمت آشپزخانه کثیف قراردارد- ختم میشود. درواقع نشیمن، به عنوان بخشی جداگانه و به صورت فضایی که میتوان بدون وجود ارتباط بصری از پذیرایی آن را تعریف کرد، باز تعریف میشود و به قلب خانه می‌آید.

در محدوده عمومی، پذیرایی و ناهارخوری با حفظ استقلال عملکردی خود، در مجاورت نشیمن و از طریق میز جزیره با آشپزخانه و نشیمن در ارتباط قرار می‌گیرند.  دیگر مسیر تعریف شده با هدف ارتباط‌دهی فضاهای نیمه‌خصوصی و فضاهای خصوصی، نشیمن نیمه‌باز و نشیمن داخلی را به اتاق خواب، تراس آن و سایر اتاقها متصل میکند.

تیغه جداکننده‌‌ی آشپزخانه تمیز و کثیف، پوشاننده عناصر تاسیساتی مانند سینک ظرفشویی، ماشین ظرفشویی، گاز و فر و محل قرارگیری بار با درب آکاردئونی در مجاورت ناهارخوری بود. در دو سمت این تیغه مسیر‌های حرکتی حفظ شد تا نورگیری و ارتباط با تراس صرفا به سود آشپزخانه نباشد و عمق میدان دید را بیفزاید.

دیگر چالش پروژه افزایش تراز ارتفاعی فضاهای داخلی در مقایسه با وضع موجود بود. اولین گام انتقال تاسیسات پروژه از کف به سقف بود.  دومین گام، الهام‌گیری از معماری گذشته خانه‌های ایرانی بود.  در قسمت هایی که تراز ارتفاعی سقف به علت قرارگیری فن کویل‌ها پایینتر آمده بود، زوایای قائمه در محل اتصال لبه‌های عمودی و افقی سقف کاذب را از حالت تیزگوشه به حالت اتصال نرم (با شعاع مشخص) درآمد و با یک فرورفتگی موازی با لبه‌ی خارجی سقف در این محدوده ها، به افزایش این عمق کمک شد و کاسه معکوس سقف را معلق کردیم.

در پروژه های بازسازی با توجه به متراژ محدود‌تر، فرصتی برای توجه بیشتر به جزئیات اجرایی فراهم میشود. این فرصتها گاه تبدیل به بستری برای ساخت ابژه های خاص مانند مصنوعات فلزی و چوبی میشوند. با توجه به اینکه فرآیند پیش بینی تاسیسات الکتریکی و مکانیکی در پروژه‌ها، به صورت موازی با پیشبرد تفکرات معماری در قطعیت یافتن جانمایی فضاها پیش می‌آید و حتی با پیشروی بیشتر، اهمیت بیشتری نیز پیدا‌میکند، این تجربه خاص برای ما در این پروژه در زمینه‌ی ساخت چراغها و همچنین دریچه‌‌‌ی کانالها، سپس لوسترها و در ادامه شومینه و باربیکیو رقم‌خورد. خرید و جاگذاری حدود 700 چراغ ال ای دی در ریلهای جاگذاری شده در سقف کاذب، ساخت لوسترهایی از جنس چوب بامبو -به عنوان یکی از عناصر معماری همین خانه که پیش از این به عنوان پارکت در کفسازی آشپزخانه استفاده شده بود که شاید انتخاب مناسب تری در مقایسه با خرید نمونه های آماده موجود در بازار بود-  و ساخت شومینه سرامیکی در تراس اتاق خواب، از جمله این اقدامات بود. دیگر اقدام تاسیساتی انتقال لوله مکش هوا در سرویس‌های بهداشتی در تراز ارتفاعی پایینتر در جداره‌ها به جای قراردهی آن در سقف کاذب بود. با این اقدام تنها عنصر تاسیساتی موجود در سقف کاذب سرویسهای بهداشتی، کانال ورودی هوای تازه بود و قبل اینکه بوی نامطبوع به دریچه خروجی برسد، به مشام کسی نمی‌رسید.

توجه ما در زمینه ابژه، صرفا در زمینه ساخت مطرح نبود، بلکه براساس میل به اتمام پروسه طراحی و چینش مبلمان در گوشه و کنار فضاهای خانه، برآن شدیم که این امکان را در قالب کنج‌هایی از فضاهای خانه به خانواده کارفرما اعطاکنیم. بنابراین قسمت هایی از کنج های خانه را جهت قراردهی و قاب بندی یک سری مبلمان یا ابژه خاص مانند گلدان یا آباژور و … در نظر گرفتیم تا عناصر تکمیل کننده طراحی ما شوند.