شوروم مرکزی فرش جیپور

طراحی شوروم مرکزی جیپور با جستجو برای یافتن پاسخی به این پرسش آغاز شد: «داستان فرش‌های جیپور چیست؟». این پرسش ما را به مسیری هدایت کرد که خود، روایت‌گر هنر این فرش‌ها بود؛ مسیری که در هر گره، داستانی نهفته و در هر نخ، سرگذشتی از میراث فرهنگی و تلاش بافندگان هنرمند را بازتاب می‌دهد. این شوروم، فضایی است که هنر فرش‌بافی، همچون پلی میان گذشته و آینده، در آن حضور می‌یابد و به بازدیدکنندگان فرصت می‌دهد تا در کنار آشنایی با تاریخ، تجربه‌ای عمیق و ملموس از هنر فرش جیپور داشته باشند.

در این پروژه، رویکرد طراحی بر بازتاب ویژگی‌های منحصر به فرد فرش‌های جیپور و خلق فضایی متناسب با زیبایی‌های اصیل این هنر متمرکز بوده است. خطوط موازی و درهم‌تنیدگی طرح‌های فرش‌های جیپور، الهام‌بخش ساختار گرافیکی هندسی و مسیرهای تعاملی این فضا شده‌اند؛ مسیرهایی که مانند خطوط راه‌آهن شمال و جاده‌های ارتباطی روستاهای سرسبز هند، گذشته و حال را به هم پیوند می‌دهند. این شوروم با استفاده از این خطوط موازی، مسیری برای حرکت و تعامل بازدیدکنندگان فراهم کرده است که همچون نخ‌ها و گره‌های فرش، وحدت و ارتباطی عمیق میان هنر و فرهنگ ایجاد می‌کند.

این خطوط، نمایانگر سلوک و حرکت انسانیت در مسیر حفاظت از تاریخ و فرهنگ هستند. در میان این خطوط، گشودگی‌هایی الهام‌گرفته از طرح فرش “رستا”(Rastaa) تعریف شده است؛ فضاهایی پویا که امکان تجربه‌ای غنی از تعامل با افراد و آثار هنری را فراهم می‌کنند. هر مسیر، داستانی از یک زندگی فرش‌شده را روایت می‌کند که بر دیوارها، کف و سقف این بنا نقش بسته است. این مسیرها همچون گالری‌هایی طراحی شده‌اند که گذر از هر بخش شوروم، بازدیدکنندگان را در لایه‌ای تازه از روایت، تعامل و حس غوطه‌ور می‌سازد.

اگرچه این بنا در طبقه همکف قرار دارد و امکان نورگیری مستقیم از سقف وجود ندارد، اما در نقاطی از مسیرها گشودگی‌هایی تعبیه شده است که همچون خورشیدی در دل فضا عمل می‌کنند. این گشودگی‌ها با ایجاد نوری گسترده و پایدار، نه‌تنها روشنایی را به مسیرها می‌بخشند، بلکه نمادی از امید و روشنایی برای مسیری هستند که به آن نیاز دارد. برای تحقق این ایده، ارتفاع سقف گالری در بخش‌هایی از گشودگی‌ها اندکی کاهش یافته است تا نور ملایم و پایداری ایجاد شود.

شوروم مرکزی جیپور در چهار مسیر اصلی طراحی شده است. بازدیدکنندگان از فضاهای تعاملی و فضاهای اداری و مدیریتی عبور کرده و به یک گشودگی به نام «دیوار مانچاها» می‌رسند. سپس در ادامه مسیر به آمفی‌تئاتری کوچک هدایت می‌شوند که محلی برای تعاملات اجتماعی و تبادل فرهنگ است.

این فضا، با حفظ اصالت و پیوند با مسیرهای تاریخ، زندگی و تلاش، بازتابی از هنر فرش‌بافی جیپور است. ساختار و مفهوم آن، همچون معبدی است که هزاران داستان در آن به هم پیوسته‌اند؛ داستان‌هایی که در هر مسیر و نقش زنده و جاری ‌اند.

طراح اصلی

مجتبی هوشنگیان شیرازی

تیم طراحی

غزل دباغ منش

نیلوفر رضایی

با تشکر از

هدیه بی طرف

نجمه حیدری

ارمغان دلدار

نازنین راسخ

آزاده رضازاده

گلبرگ کامیاب

زهرا مومنی

کیانا نوری زاده