خانه حماد نقاش

پروژه کودیان حمیدی، بازسازی و توسعه‌ی یک خانه‌ی روستایی در روستای همت‌آباد، در غرب شیراز، است. کارفرمای پروژه یک هنرمند نقاش است که از شلوغی شهر به محلی برای الهام پناه برده است. از این منظر، تأثیر هنر او در بازسازی خانه‌ی روستایی با روشی نوین و متفاوت، در دو جنبه حائز اهمیت است؛ نخست، تیم معماری روشی متفاوت برای الحاق بخش‌های مورد نیاز به بنا انتخاب کرده و دوم، پروژه می‌کوشد تا نقطه‌ای قابل بحث و الهام در روستا به وجود بیاورد.

مسئله‌ی پروژه از مواجهه با روند نوسازی خانه‌های روستا آغاز شد؛ روندی که با تخریب بناهای موجود و جایگزینی دیوارهای سنگ‌چین و سقف‌های چوبی با سیستم‌های سازه‌ای و مصالح متداول، به‌تدریج ساختار و هویت کالبدی بافت را تغییر می‌دهد.

در برابر این روند، «عدم تخریب» به‌عنوان استراتژی اصلی انتخاب شد. این تصمیم صرفاً یک راهکار برای حفظ یک ساختمان نبود، بلکه به‌عنوان نقطه‌ی آغاز یک مدل مداخله‌ی قابل تکرار در بافت روستا تعریف شد. پروژه تلاش می‌کند نشان دهد که می‌توان بدون تخریب کامل بنا، نیازهای جدید را از طریق ترمیم، اصلاح و افزودن لایه‌های معاصر پاسخ داد.

کالبد اصلی حفظ و جداره‌های سنگی ترمیم و یکپارچه شدند. سپس سه مداخله‌ی مستقل شامل ورودی، آلاچیق و تراس به مجموعه افزوده شد. این عناصر با هندسه‌ای معاصر، از شیب زمین و سازمان حیاط تبعیت می‌کنند و بدون بازسازی صوری معماری بومی، با ساختار موجود وارد گفت‌وگو می‌شوند. تراس کنسول‌شده نیز در مرتفع‌ترین بخش بنا، فضای کار و مکث را در ارتباط با منظر ایجاد می‌کند.

مسیر حرکتی و پله‌ها با حداقل مداخله در توپوگرافی طراحی شده‌اند تا توسعه‌ی جدید، کمترین اثر را بر زمین و ساختار موجود داشته باشد.

از این منظر، پروژه به‌عنوان نمونه‌ی اولیه‌ی یک استراتژی نوسازی برای همت‌آباد تعریف می‌شود؛ نمونه‌ای که منطق آن می‌تواند در مواجهه با خانه‌های مشابه، مستقل از فرم و اندازه‌ی هر بنا، مورد استفاده قرار گیرد. این منطق بر سه اصل استوار است: حفظ حداکثری کالبد موجود، ترمیم به‌جای جایگزینی و الحاق عناصر معاصر متناسب با نیازهای جدید. هدف، تبدیل نوسازی از یک فرآیند تخریب و بازسازی کامل به فرآیندی تدریجی، قابل تکرار و قابل توسعه در مقیاس بافت است.