باشگاه بدنسازی سالار

باشگاه سالار، یکی از قدیمی‌ترین باشگاه‌های بدنسازی شیراز، پس از پانزده سال فعالیت، نیازمند بازسازی و بهینه‌سازی بود. این باشگاه در طبقه دوم زیرزمین یک ساختمان با سازه بتنی قدیمی قرار دارد و با چالش‌هایی همچون ارتفاع کم، فضای محدود و پراکندگی کاربری‌ها و مشکلات اجرایی تأسیسات مواجه بود. سالن ورزشی با ستون‌ها و دیوارهای برشی متعدد در زیرزمین شکل گرفته بود که طراحی و اجرای پروژه را پیچیده‌تر می‌کرد. در فرآیند بازسازی، هدف اصلی گروه معماری، بهینه‌سازی فضا و افزایش کارایی آن بود. همچنین، گروه طراحی تمرکز ویژه ای بر حفظ اصالت باشگاه داشت و تلاش کرد تا ساختار و زیبایی‌شناسی فضا را به‌روز کند، بدون آنکه هویت تاریخی باشگاه تحت‌الشعاع قرار گیرد. علاوه بر این، محدودیت‌های اقتصادی پروژه نیز چالش بزرگی بود که گروه معماری با توجه به آن، تصمیم به استفاده بهینه از منابع مالی موجود گرفت و فضای جدیدی خلق کرد که هم از نظر کیفیت مناسب بود و هم در چارچوب بودجه تعریف ‌شده قرار می‌گرفت.

با توجه به محدودیت‌های فضایی و تأسیساتی، دو استراتژی اصلی در طراحی فضا اتخاذ شد:

1. بهینه سازی چیدمان و کاربری فضاها:

بهینه‌سازی چیدمان و کاربری فضاها، با توجه به الزامات تهویه و تأسیسات، از اولویت‌های اصلی تیم طراحی بود. فضاهایی مانند پذیرش، رختکن، کافی‌شاپ و سرویس‌های بهداشتی به عنوان فضاهای خدماتی درجه یک و اتاق مدیریت و اتاق ماساژ به ‌عنوان فضاهای خدماتی درجه دو طبقه‌بندی شدند. در این راستا، با حذف یک دیوار مزاحم و ادغام فضای راه‌پله، عملکردهایی مانند TRX، کراس‌فیت و ورزش‌های گروهی، در مجاورت سالن اصلی و بخش‌های هوازی به مجموعه اضافه شدند. علاوه بر این، جهت بهبود فضای راه‌پله، نرده‌ای یکپارچه و بلند به‌کار گرفته شد و با رنگ‌آمیزی سرامیک‌های دور تا دور آن، فضایی هماهنگ با سایر بخش‌های باشگاه ایجاد گردید.

یکی از چالش‌های مهم پروژه، فضای محدود برای سرویس‌های بهداشتی و دوش بود که با همکاری تیم طراحی و تیم تأسیسات، فضا برای ایجاد دو سرویس بهداشتی و دو دوش فراهم شد. این تغییرات بدون نیاز به افزایش ارتفاع کف اجرا شد، به طوری که فضای محدود موجود به بهترین شکل ممکن بهینه‌سازی گردید.

2. ایجاد یکپارچگی بصری و فضایی:

ایجاد یکپارچگی بصری و فضایی از طریق نورپردازی، متریال‌های پیوسته و تغییرات ساختاری انجام شد. هدف اصلی این بود که ارتفاع کم فضا تا حد امکان کمترین تاثیر را بر تجربه کاربران داشته باشد. در این راستا، تمامی اغتشاشاتی که در فضا وجود داشت، مانند تأسیسات، نورپردازی، کفپوش، رنگ، شیوه چیدمان آینه‌ها و چیدمان دستگاه‌های اصلی بدنسازی، تا حد ممکن تغییر داده شد تا فضای یکپارچه و منظم‌تری ایجاد گردد.

نورپردازی، به‌عنوان عنصری کلیدی در طراحی این پروژه، با استفاده از فریم‌هایی از جنس ورق فولادی خم‌شده اجرا شد که در دیوار و سقف بین بتن‌ها جایگذاری و سیم‌کشی شده‌اند. این قاب‌بندی علاوه بر تأمین روشنایی کلی مجموعه، به ایجاد انسجام بصری در فضا کمک کرده است. ستون‌های سازه‌ای که در ابتدا به‌عنوان موانع بصری تلقی می‌شدند، در طراحی نورپردازی ادغام شده و به عاملی برای نظم‌بخشی به فضا تبدیل شده‌اند. همچنین، برای حفظ یکپارچگی بصری، فریم‌های نورپردازی در دیوار و سقف دفن شده‌اند، به‌گونه‌ای که سقف از بدنه‌ها جدا نشود. فاصله‌ی بین آن ها در بدنه‌ها با آینه‌ها و در کف با خطوط یکپارچه‌ساز ترکیب شده است. تمام جزئیات طراحی و ساخت نورپردازی، از جمله لوسترها و جعبه‌های نور، به دست گروه طراحی و اجرا انجام شد تا فضای داخلی کاملا هماهنگ و یکپارچه به نمایش درآید.

برای پوشش بدنه‌ها، از ورق‌های مستعمل گالوانیزه موج‌دار و سنگ‌های معدنی مقرون‌به‌صرفه استفاده شد که علاوه بر حفظ کیفیت، با محدودیت‌های اقتصادی پروژه نیز همخوانی داشت. برای پوشش دیوار بلند باشگاه، ورق‌های کرکره‌ای بازیافتی به کار گرفته شدند که با هدف حفظ اصالت و هویت باشگاه، در ترکیب با نقاشی خاص اجرا شدند. در طراحی رختکن، دیوارها با سنگ تراورتن خام پوشانده شدند که سطح آن‌ها با رزین مات پوشش داده شده است. در بخش‌هایی که ضرورتی برای استفاده از آینه وجود نداشت، سطوح بدون آن طراحی شدند تا از اغتشاش بصری کاسته شود.

برای کف‌سازی باشگاه، با در نظر گرفتن ملاحظات اقتصادی، از رزین استاندارد ارزان‌قیمت روی سیمان صیقلی و روغن‌خورده استفاده شد. این انتخاب، علاوه بر پایداری، امکان حفظ کیفیت در چارچوب بودجه را فراهم کرد. همچنین، ساخت کف شامل ترکیبی از بتن دست‌ریز، رنگ ترافیکی و لاک پلی‌اورتان بود که ضمن ایجاد سطحی مقاوم، به هدایت ورزشکاران و دسته‌بندی فضایی کمک کرد. این تغییرات باعث شده‌اند که نه تنها کارکرد فضا بهینه شود، بلکه هویت باشگاه نیز در عین به‌روزرسانی، حفظ گردد.

با توجه به موقعیت زیرزمینی باشگاه و محدودیت در ارتباط با فضای آزاد، سیستم تهویه داخلی طراحی و اجرا شد. هوای تازه از حیاط ساختمان به داکت‌اسپلیت هدایت و پس از فیلتراسیون، هوای مطبوع به مجموعه اضافه شد و با استفاده از یک دستگاه مکش، هوای پسماند سالن به بیرون هدایت شد. از داکت‌های قدیمی نیز برای تخلیه هوای پسماند رختکن و کافی‌شاپ استفاده شد. به‌منظور افزایش ارتفاع مفید سالن، کف مجموعه با حداقل فاصله از فونداسیون قرار گرفت که این تغییر باعث افزایش ارتفاع سالن تا ۲۵ سانتی‌متر شد.

پروژه بازسازی باشگاه سالار، با رویکردی مبتنی بر رفع چالش‌های موجود، توانست فضایی یکپارچه، خوانا و کاربردی را در طبقه دوم زیرزمین ایجاد کند. استفاده از متریال‌های اقتصادی، نوع نورپردازی و بازنگری در نظام فضایی باشگاه، نه‌تنها باعث بهینه‌سازی عملکردی شد، بلکه هویت تاریخی و اصالت باشگاه را نیز حفظ کرد. این پروژه نمونه‌ای از بازآفرینی فضاهای ورزشی در مقیاس کوچک است که با مدیریت منابع، محدودیت‌ها را به فرصت تبدیل کرده است.

طراح اصلی

مجتبی هوشنگیان شیرازی

مجری

مهدی فرامرزی

عکاس

امیرعلی غفاری