ویلا به سایه نزدیک

پروژه چمران در باغی درخت دار و واجد ارزش‌های طبیعی شکل گرفته است؛ بستری که پیش از طراحی، بنایی با مساحت تقریبی ۱۱۰۰ مترمربع در آن وجود داشته و هدف اولیه، طراحی یک ویلای مسکونی بوده است. دو مسئله از ابتدای فرآیند طراحی مبنای تصمیم‌گیری قرار گرفت: محدودیت‌های ضوابط شهری و ضرورت حفاظت از درختان و پوشش گیاهی موجود. در این میان، تداوم پوشش گیاهی به‌عنوان یکی از اصول بنیادین پروژه تعریف شد؛ به‌گونه‌ای که معماری نه به‌عنوان عنصری منفصل از باغ، بلکه به‌عنوان بخشی از یک ساختار پیوسته میان بنا و درخت شکل گیرد.

بر همین اساس، پروژه از یک ویلای متعارف به «خانه‌باغی» معاصر بازتعریف شد. بخشی از بنای موجود حفظ و فضاهای جدید در قالب سازه‌هایی سبک و معلق طراحی شدند تا سطح مداخله در زمین به حداقل برسد. پرهیز از ایجاد سطوح سخت و بتن‌ریزی گسترده، امکان امتداد خاک، کاشت و رشد پوشش گیاهی را در زیر، میان و پیرامون فضاهای معماری فراهم می‌کند. در این رویکرد، مرز میان سطح ساخته‌شده و باغ تا حد امکان کاهش یافته و فضای سبز به‌صورت پیوسته در ساختار پروژه امتداد می‌یابد.

سازمان فضایی پروژه با بازخوانی الگوی کوشک و اصول باغ ایرانی شکل گرفته و سه عنصر آب، مسیر و بنا ساختار آن را تعریف می‌کنند. حوض مرکزی و چرخه آب، مسیرهای حرکتی متشکل از رمپ و پله با ترازهای متفاوت، و فضاهای داخلی و نیمه‌باز با الهام از سازمان فضایی کوشک، این ساختار را تکمیل می‌کنند.

در این راستا،مسیرهای حرکتی با تغییر ارتفاعی که در باغ سنتی ایرانی امکان آن وجود نداشت،پرسپکتیوهای جدیدی را  ارائه می دهد،فضاهایی که به برگ درختان و منشا سایه نزدیک تر هستند امکان حفظ زمین و سایه ای مضاعف و نظرگاهی در ارتفاع را به مخاطب هدیه می دهند گویی سلسله مراتب باغ ایرانی از نزدیکی برگ عبور میکند و تعریف جدیدی را  ارائه میدهد.

حفظ و تقویت ظرفیت طبیعی سایت، معیار اصلی در جانمایی و شکل‌دهی بنا بوده است. سطح جدید کاشت نیز حداقل معادل سطح پوشش گیاهی موجود در نظر گرفته شده تا توسعه معماری نه‌تنها موجب کاهش فضای سبز نشود، بلکه تداوم و ظرفیت رشد آن را در آینده حفظ کند. پروژه به سایه نزدیک در نهایت، خانه‌باغی معاصر است که معماری را در خدمت استمرار باغ و هم‌پیوندی آن با بستر طبیعی قرار می‌دهد.